Bij Veelgebruikte termen
hebben we al een verklaring gegeven voor het woord uitgever en uitgave,
maar in dit verhaal komt deze vraag niet voort uit het beleid of werkwijze van
de uitgever. De heren (of dames!) muzieksnuffelaars die de werken op al dan
niet wetenschappelijke wijze klaarmaken voor de uitgave zijn hier de schuldigen!
Een deel van de schuldvraag zullen de wetenschappers ongetwijfeld weer doorspelen
aan de komponist van een paar eeuwen terug. Deze schreven er in hun manuscript
niet altijd bij welke tempi gebruikelijk waren in hun tijd of noteerden bepaalde
stukken op een andere manier dan dat nù gebruikelijk is. U kent waarschijnlijk
wel de jaarlijks terugkerende strijd over met hoeveel mensen en welke instrumenten
de Matthäuspassion van Johann Sebastian Bach nu eigenlijk uitgevoerd zou
moeten worden.
In een heleboel gevallen kan het manuscript nog wel kompleet uit het stof opgediept
worden, maar er zijn ook werken waar meerdere versies van bestaan (bijvoorbeeld
het Gloria van Vivaldi) of waarvan de verschillende partijen van het werk in
meerdere bibliotheken over de wereld verspreid liggen. In het ergste geval ontbreken
delen of partijen van een werk. Als we denken deze problemen het hoofd te hebben
geboden, dan blijkt de komponist de teksten maar gedeeltelijk te hebben opgeschreven
of een handschrift te hebben waar een grafoloog zich gretig op zou storten om
te zien of deze muzikant zijn problemen de baas kon!
U ziet de verschillende uitgaven al verschijnen waarin elke wetenschapper zijn
eigen interpretatie al dan niet in de originele toonsoort als de enige echte
beschouwd.
Het Requiem van Mozart vormde voor de musicologen een aparte puzzel. Mozart
kreeg nooit de gelegenheid om het af te maken en drie mensen probeerden zijn
KV 626 te voltooien: Süssmayr, Eybler en Maunder. Het eindresultaat is dan
natuurlijk drie verschillende uitvaarten.
Babelonische spraakverwarringen kunnen ook optreden bij oratoria als de Messiah
van Handel. In de uitgave van Peters zijn de recitatieven meegenummerd, maar
in de Bärenreiter uitgave niet. Ontzettend onhandig om in een koor deze
twee uitgaven naast elkaar te moeten gebruiken!
U weet nu ook waarom uw leverancier de vraag 'Welke uitgave?' stelt, want die
verschillende uitgaven zijn meestal echt niet door elkaar te gebruiken.
Terug naar het begin
Koormuziek? Vraag 't ons! Annie Bank Edition De specialist uitgeverij-leverancier van bladmuziek voor koren Postbus 347, 1180 AH Amstelveen, Nederland E-mail: sales@anniebank.nl